Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej to jedna z najstarszych i najbardziej zasłużonych organizacji pozarządowych w Polsce. Jej początki sięgają lat 50-tych XX w. Bez pracy społeczników nie byłoby dziś dwóch sztandarowych zabytków techniki związanych z górnictwem kruszców srebra, ołowiu i cynku tj. Sztolni Czarnego Pstrąga i Zabytkowej Kopalni Srebra. Z inicjatywy Stowarzyszenia powstał także Skansen Maszyn Parowych, święto miasta „Dni Gwarków” i tygodnik „Gwarek”. Bogatą pracę organizacji odzwierciedlają liczne sprawozdania, biuletyny informacyjne, kroniki i wydawnictwa. Jako strażnicy dziedzictwa, Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej uratowało od zniszczenia i zapomnienia wiele miejsc i obiektów zabytkowych, tablic pamiątkowych, pomników, a także utworzyło muzeum regionalne. Na przestrzeni lat organizacja ta uczestniczyła także m.in. w tworzeniu Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, organizowała międzynarodowe plenery artystyczne, wystawy, spotkania, konferencje ekologiczne, popularno-naukowe oraz zainicjowała wiele badań związanych z historią ziemi tarnogórskiej.

att-01

Zabytkowa Kopalnia Srebra

Sztolnia Czarnego Pstrąga

Turystyka industrialna

Sztandarowym elementem działalności Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej jest obsługa turystów odwiedzających Zabytkową Kopalnię Srebra i Sztolnię Czarnego Pstrąga, gdzie promowane jest dziedzictwo przemysłowe ziemi tarnogórskiej, związane z górnictwem rud srebra, ołowiu i cynku, a także z systemami odwadniania i dostarczania wody z podziemi kopalni do celów spożywczych. Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej nie tylko zarządza tymi obiektami, ale także je utrzymuje i w nie inwestuje. Z kolei podziemne trasy turystyczne organizacja dzierżawi od Skarbu Państwa na zasadzie użytkowania górniczego.

Sekcje stowarzyszenia

W Stowarzyszeniu działają następujące sekcje

Sekcja historyczna

To jedna z najstarszych i najdłużej pracujących sekcji w strukturze Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej.

Sekcja penetracji i ochrony podziemi

Zajmuje się badaniem i eksploracją podziemi leżących poza trasą turystyczną Zabytkowej Kopalni Srebra i Sztolni Czarnego Pstrąga. Jej członkowie i sympatycy monitorują poziom wody w wyrobiskach, a także sukcesywnie inwentaryzują gęstą sieć korytarzy, komór i szybów. Udzielają się również na powierzchni biorąc udział w licznych wydarzeniach kulturotwórczych organizowanych przez Stowarzyszenie.

Sekcja maszyn parowych

Zajmuje się konserwacją znajdujących się na terenie Skansenu eksponatów oraz wyszukiwaniem i pozyskiwaniem nowych.

Sekcja turystyczna

Zrzesza przewodników oprowadzających turystów po Zabytkowej Kopalni Srebra i Sztolni Czarnego Pstrąga. Sekcja organizuje cykliczne spotkania, w czasie których omawiane są bieżące sprawy dotyczące oraz te dotyczące oprowadzania w obiektach.

Sekcja ochrony zabytków

Zajmuje się współpracą ze służbami konserwatorskimi na szczeblu powiatowym i wojewódzkim, monitorowaniem stanu technicznego lokalnych zabytków, w tym należących do SMZT.

Sekcja organizacji imprez

Sekcja wspomaga organizację wydarzeń z ramienia SMZT, m.in. Tradycyjnego wieczoru Trzech Króli, Industriady, pochodu Gwarkowskiego.

Sekcja artystyczna

Zajmuje się organizacją wydarzeń artystycznych, takich jak plenery artystyczne, warsztaty plastyczne czy spotkania autorskie.

Sekcja ochrony środowiska

Zajmuje się monitorowaniem stanu środowiska naturalnego w rejonie Tarnowskich Gór.

Archiwum

W siedzibie Stowarzyszenia znajduje się bogate archiwum, które gromadzi materiały dotyczące historii Tarnowskich Gór oraz górnictwa kruszcowego regionu tarnogórsko- bytomskiego. W zbiorach SMZT znajdują się zarówno zabytkowe księgozbiory, zdjęcia, ryciny, gazety, a także dokumenty i rekwizyty. Ponadto na bieżąco pozyskiwane są nowe materiały oraz prowadzona jest kronika Stowarzyszenia, w której zapisywane są ważniejsze wydarzenia z jej działalności.
Korzystanie ze zbiorów na miejscu lub pozyskanie materiałów w wersji cyfrowej możliwe jest tylko i wyłącznie po uzyskaniu zgody Zarządu Stowarzyszenia. Pisma z prośbą o udostępnienie zbiorów prosimy kierować na adres mailowy archiwum@kopalniasrebra.pl lub osobiście w biurze SMZT przy ul. Gliwickiej 2 w Tarnowskich Górach.

Magazyn strojów historycznych

To licząca kilkaset egzemplarzy kolekcja kostiumów związanych z historią miasta. Znajdują się tutaj stroje z różnych epok – od chłopa Rybki, który uważany jest za odkrywcę tarnogórskich złóż srebra i ołowiu, poprzez kostiumy dawnych gwarków, mieszczan, szlachty, dawnych wojsk (szwedzkich, niemieckich, austriackich, rosyjskich i francuskich), na górnikach z czasów rewolucji przemysłowej kończąc. Magazyn przechowuje także stroje króla Jana III Sobieskiego, słynnego właściciela winiarni Sedlaczka i królowej Marysieńki.
Wypożyczenie strojów możliwe jest tylko i wyłącznie po uzyskaniu zgody Zarządu Stowarzyszenia. Pisma z prośbą o udostępnienie kostriumów prosimy kierować na adres mailowy archiwum@kopalniasrebra.pl lub osobiście w biurze SMZT przy ul. Gliwickiej 2 w Tarnowskich Górach.

Noclegi

W zabytkowych kamienicach przy ul. Gliwickiej 2 i 4 w Tarnowskich Górach Stowarzyszenie prowadzi własną bazę noclegową dla grup wycieczkowych
gw

Dom Wycieczkowy Gwarek

Działalność badawcza

SMZT nie zajmuje się tylko i wyłącznie turystyką poprzemysłową. Organizacja aktywnie włącza się do różnego rodzaju projektów badawczych i stale poszerza wiedzę o historii miasta. Stowarzyszenie nie tylko pozyskuje środki finansowe na badania, ale także pilotuje i nadzoruje wykopaliska archeologiczne, przeprowadza badania terenowe przy użyciu specjalistycznego sprzętu, a także analizuje archiwalia i wydaje własne publikacje popularnonaukowe. Realizując projekty współpracuje z uczelniami wyższymi, instytutami naukowymi i podmiotami prywatnymi.
W wyniku wieloletnich starań Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej „Kopalnie ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach” trafiły w lipcu 2017 r. na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. Dzięki tytanicznej pracy niewielkiej grupy ekspertów pod kierownictwem wiceprzewodniczącego SMZT Zbigniewa Pawlaka, udało się nie tylko opracować obszerny wniosek, ale także przeprowadzić niezwykle skomplikowaną analizę porównawczą i doprowadzić do złożenia aplikacji przez państwo polskie w siedzibie UNESCO w Paryżu. Grupa ta wykonała tytaniczną pracę badawczo-terenową i złotymi zgłoskami zapisała się w historii Tarnowskich Gór.

W celu zapewnienia maksymalnej wygody użytkowników przy korzystaniu z witryny ta strona stosuje pliki cookies.